Sign my
GuestBook

NS 7000

Onderstel

Nogmaals, ik heb geen foto's van het begin van de bouw. Mijn eerste foto's dateren van november 2005, toen ik al een jaar op weg was. Na twee manden was het model al zover voortgeschreden dat het onderstel klaar was. De foto's op deze pagina zijn niet chronologisch. Ik heb het onderstel drie keer moeten spuiten vanwege fouten die ik maakte en de lessen die ik hiermee leerde. Dus de foto's die u ziet zijn uit latere stadia van de bouw die ik gebruik om achteraf nog iets te laten zien van de bouw die al had plaats gevonden.

Tandwielkast

De tandwielkast bestaat uit maar weinig onderdelen. Het is een belangrijk onderdeel maar het is niet al te moeilijk om in elkaar te zetten. De etsen zijn nauwkeurig en de delen zijn eenvoudig samen te stellen zelfs voor een betrekkelijke beginner.

 

Intermezzo: het vouwen van etsen

Goede etsen hebben ingeëtste vouwlijnen die ongeveer 0,5 mm breed zijn en de halve plaatdikte diep. Daarmee is een zwakke plek in de ets gemaakt waarover de plaat zich netjes scherp laat vouwen. U kunt ze zien op de montageplaat van de motor op bovenstaande foto, gele pijltjes. Met slechts weinig uitzonderingen moet de plaat gevouwen worden met deze vouw aan de binnenzijde. Dus als de ets op uw werkblad ligt met de vouw naar boven dan moet een zijde naast de vouw naar u toe komen. Druk de plaat op het werkblad met een stalen liniaal aan één kant van de vouw, schuif een scheermesje eronder (bij voorkeur al bot) aan de andere kant van de vouw en klap het deel met het scheermesje eronder naar boven tot de hoek die u nodig heeft.

Als u een lange vouwlijn heeft en de delen smal zijn, dan kan het wel helpen om de delen in een bankschroef te klemmen tussen twee stalen linialen langs de vouwlijn en het bovenste deel om te vouwen met een derde liniaal.

Er zijn gespecialiseerde vouwmallen voor etsen, maar de eerlijkheid gebiedt me te zeggen dat ik die nog nooit nodig heb gehad. In ieder geval voor de NS 7000 is het overdaad.

Tandwielkast vervolg

De samengestelde tandwielkast.

De kit wordt geleverd met een as waarop de hoofdtandwiel vast bevestigd is. Het is dus niet nodig dat tandiwel op de as te steken, lijm aan te brengen en hem dan op zijn plaats te schuiven. Ik nam de moeite om het messing tandwiel zorgvuldig te ontbramen en poetste hem vervolgens op een polijstschijf met mijn Proxxon-motorgereedschap. Ik heb ook de plastic tandwielen ontbraamd door de zijkanten voorzichtig glad te schuren met 1200 schuurpapier. Ook heb ik de stalen as waarop de kunststof tussentandwiel draait gepolijst. Dit vermindert allemaal wrijving, maar zorg ervoor dat u niet overdrijft.

De tandwielkast is eenvoudig in elkaar te schroeven, er hoeft niet te worden gesoldeerd. De schroefjes worden vervolgens gezekerd met threadlock, om los trillen te voorkomen. Er is één instinker: aangezien de aandrijfas is voorzien van een af-fabriek vastgezet tandwiel, moet deze as vóór de eindmontage worden geplaatst. Er is geen manier om die as er na de montage nog in te wringen. Dus vergeet 'm niet.

De tandwielkast wordt van onderaf met de aslagers erop in het frame gehesen en dan in de frameplaten geklikt.

Framebouw

Wellicht is het een goed idee om over de framebouw van mijn AD60 te lezen. Toegegeven, dat is een veel grotere locomotief maar in essentie zijn dezelfde technieken van toepassing op de NS 7000. De frameplaten van de NS 7000 zijn uit messing geëtst dus ze zijn vrij gemakkelijk te solderen. Hoewel DJH beweert dat het onderstel gelijmd kan worden wil ik dat ten zeerste afraden. Leer te solderen is mijn motto, het is enige weg naar succes bij het bouwen van metalen kits. Het is niet half zo moeilijk als beginners denken. En je leert opmerkelijk snel aan welke kant je een soldeerbout moet vasthouden.

 

Opnieuw: ik heb geen foto's van het eigenlijke bouwproces, dus maak ik gebruik van de tekeningen uit de DJH handleiding die ik voor dit doel wat vereenvoudigd heb.

De frameplaten (blauw) worden uit de ets gehaald. Van deze en van de platte strekplaten (geel) worden de etsranden en eventuele andere etsresten glad gevijld. Het gehele frame wordt dan provisorisch in elkaar geschroefd met de afstandsbussen en de schroeven (rood). Draai het frame ondersteboven op een vlakke ondergrond bijvoorbeeld een glasplaat. Zorg dat de vier rode schroeven een tikkie los zijn (maar maar nét). Druk de frameplaten vlak op de glasplaat en draai de vier messing schroeven vast. Controleer op de glasplaat of de frameplaten mooi "opliggen". Als de groene bevestigingspunten in de weg zitten en een vlakke ligging verhinderen, dan kun je het frame op dat punt over de rand van de glasplaat laten steken.

Soldeer nu de frameplaten aan de platte strekplaten.

Het solderen van het frame moet in fasen gebeuren. Voorkom het opbouwen van warmte in de frameplaten omdat anders de boel krom trekt. Breng een soldeerpunt aan op elk van de pen/gatverbindingen van de strekplaten (rode pijlen) waarbij na elk soldeerpunt het frame af moet koelen. Vul daarna de ruimte tussen de gesoldeerde punten en aan weerszijden ervan een voor een op en laat ook nu het frame na elke gesoldeerde zoom afkoelen. Controleer regelmatig of het frame nog steeds vlak op het glas ligt. Soldeer tot slot de messingschroeven zodat die nooit meer los kunnen komen.

 

Schuif de aslagers op de assen, plaats de wielen en plaats elk van de assen in het frame. Zet het frame op zijn vier wielen op een glasplaat en controleer of alle vier wielen het glas raken. Schuif met de aslagers tot dat dat het geval is. Soldeer dan de aslagers vast.

Het gebruik van een framemal

Achteraf bezien had ik dit onderstel beter met een mal kunnen bouwen zoals die van Poppy's Woodtech. Daarmee kun je een onderstel bouwen met een minimum aan afwijkingen.

 

Meer over framemallen op mijn NS 5000 project pagina's.

Bij hetzelfde project kunt u ook een voorbeeld vinden hoe u een frame dan met een mal samenbouwt.

Aanbevolen voor iedere bouwer ook, en misschien wel juist, voor de beginner.

Afbeelding van Poppy's Woodtech website

Voltooiing van het onderstel

De handleiding geeft voldoende aanwijzingen hoe je het onderstel moet afbouwen, dus die ga ik hier niet herhalen. Het volstaat om te melden dat ik de witmetalen cilinders lijmde omdat ik nog bang was om witmetaal te solderen. Later leerde ik hoe dat allemaal in zijn werk ging en eerlijk gezegd is er helemaal geen reden om er bang voor te zijn. Het is allemaal relatief makkelijk en met wat creativiteit zijn de kosten van een temperatuurgestuurde soldeerbout ook de wereld niet uit.

Het voltooide onderstel.

De veer onder het loopdraaistel lijkt de voorste as iets van de rails te tillen. Dat is ook zo. Maar de bovenbouw is zwaar en zal hem t.z.t. goed op de rails drukken.

 

Dit is wel een goed moment om het onderstel door en door te testen. Een ongehinderde, vrije loop van het onderstel is van het grootste belang. Denk niet dat een drupje olie het wel oplost als die vrije loop er niet inzit. En verhalen over inlopen kun je voor lichtgewicht modellen als deze ook gevoeglijk naar het rijk der fabelen verwijzen. Alles, maar dan ook alles moet kloppen, tandwielkast, wielen, koppelstangen, alles moet soepel lopen zonder klemmen. Klemt uw onderstel wel, los het op voor u verder gaat met de bouw.

Het loopstel wordt aan de voorzijde bevestigd aan de deze bout.

Het loopstel wordt door een veer tegen de rails gedrukt. De lok is van nature nogal zwaar op de voorzijde. Hij balanceert min meer op de voorste drijfas. Door een goede afvering van het loopstel wordt de druk naar de achterste as verplaatst. Het is wat priegelen en afstellen om de juiste stijfheid te krijgen. Het loopstel wordt met een enkele moer vastgezet die dan wordt gezekerd met een druppeltje thread locker of lijm.

Stroomvoering

Dit zijn de door DJH geleverde stroomafnemers.

Het bleek moeilijk om de stroomafnemers te plaatsen en af te stellen. Gedurende de hele bouw had ik er last van. Ze kwam vaak los of zaten in de weg. Bovendien vind ik het persoonlijk geen goed idee om stroom af te nemen van het loopvlak van de wielen. Uiteindelijk zal het vuil van de baan de wedstrijd winnen. Later heb ik geleerd hoe makkelijk het is zelf je stroomafnemers te maken van fosforbronsdraad die dan tegen de achterzijde van de wielen zitten. (Zie ook nu project AD60). Dat zou een betere oplossing geweest zijn.

Drijfwerk

Het Walschaertsdrijfwerk

Het drijfwerk wordt door DJH voorgemonteerd geleverd. Dat is zowel goed als slecht nieuws.

Het goede nieuws is dat voor beginners het maken van het drijfwerk een van de meest intimiderende klussen is. DJH bespaart u dus de complexiteit van het zelf in elkaar zetten. Ik heb later geleerd het drijfwerk te solderen maar dat is zeker niet voor beginners. Wilt u er toch over lezen dan verwijs ik u naar de bouw van het drijfwerk van mijn NS 5000,

Het slechte nieuws is drieledig:

  • Voor het bouwen is het verdraaid moeilijk om de etsranden te verwijderen.
  • Na het bouwen zitten de klinknagels erg los en de stangen van het drijfwerk flapperen alle kanten op.
  • Gedurende het bouwen bent u gedwongen het hele stel in een keer te installeren en mist u de mogelijkheden het drijfwerk in losse stappen te testen op een vrije loop. Elk draaipunt is een potentiële bron van ellende en als je het drijfwerk zelf in elkaar zet kun je na elke kleine bouwstap testen of het allemaal zonder problemen loopt. Nu dus niet.

.Overigens doet zich de vraag voor waarom DJH dit model als een beginnersmodel aanbeveelt. De NS 5500 heeft helemaal geen (extern) drijfwerk, alleen een koppelstang en is dus veel makkelijker te bouwen. Daarnaast heeft de NS 7000 een gemene ontwerpfout die beginnende bouwers voor het leven ontmoedigen kan. Dat deed het mij in ieder geval wel bijna. Mijn model liep absoluut gladjes zonder het drijfwerk (alleen met de koppelstang). Maar zodra ik het drijfwerk er op bouwde begonnen de problemen. Bij elke omwenteling haperde de locomotief. Soms heel duidelijk soms maar nét. Het duurde heel lang voordat ik de bron hiervan vond. Ik moet toegeven dat ik hier op het punt stond de bouw op te geven.

Op een bepaald moment viel het met op dat het probleem erger werd als ik de bout waarmee de schaar (gele pijlen) aan het draagstel bevestigd werd strakker aanhaalde. Het klemmen werd minder als ik de bout wat losser maakte.

 

Lange verhaal kort: de bovenzijde van de schaar tikte bij de voorswaartse beweging net tegen de arm van het draagstel (rode pijl) en liep dan klem.

Het bewijs op de foto (zij het niet zo scherp).

Klik op de afbeelding om te vergroten
Tja het staat er wel.

Ik knipte de bovenzijde van de schaar er gewoon af. Die zie je toch bijna niet. Vanaf dat moment kwam de hele loc tot leven en hij liep zo vrij als je je maar kon wensen. Het heeft me weken gekost om dit probleem te zien en op te lossen.

Achteraf bezien staat het ook wel in de handleiding maar daar staat de oplossing zonder het probleem te benoemen dus ik begreep helemaal niets van de opmerkingen die daar gemaakt werden totdat ik het probleem zelf gezien en opgelost had.

Een Cruyffiaans geval van: je siet ut azzie het door hep.

Overigens: de oplossing in het handleiding is echt verkeerd advies.

  • Allereerst moet de sleuf niet aan de onderzijde maar aan de bovenzijde gevijld worden want daar komt de schaar tegen de drager.
  • Verder wordt de toch al niet zo forse dragerarm wel erg zwak door er een sleuf in te vijlen.
  • Tenslotte moet die sleuf beslist niet met een slijpschijfje gemaakt worden. De kans is aanzienlijk dat de snel draaiende schijf (5000+ toeren per minuut) in de sleuf klemt en vervolgens gehakt van de drager maakt. Dat is niet fijn, nog afgezien van wat een ineens vertrekkend stuk messing met uw vingertoppen kan doen.

Het afknippen van de bovenzijde van de schaar is de simpelste en snelste oplossing.

Een enkele foto van het detailleren van het onderstel.

De plaatsing van het remwerk vraagt veel aandacht. Ze mogen de wielen niet raken en moeten ook zo geplaatst zijn dat de wielen op de as geplaatst of er juist vanaf gehaald kunnen worden.

Een blik op de aslagers.

De aslagers hebben een strakke passing in de U-vormige uitsparingen in de frameplaten. Ze klikken er min of meer in. Pas na het spuiten van het frame mogen ze definitief bevestigd worden (althans dat dacht ik toen, er zijn ook andere wegen).